Przebaczenie: czym jest, czym nie jest i ile kosztuje cię uraza

Dwa lata temu podczas rodzinnego obiadu ktoś powiedział coś okrutnego. Wciąż odtwarzasz to sobie w głowie, czasem słowo w słowo, zwykle w nocy. Ta osoba pewnie już o tym nie pamięta. Ty pamiętasz, a każde odtworzenie przywraca część tamtej złości.

Czym jest przebaczenie w psychologii

W 1998 roku Michael McCullough i współpracownicy opisali przebaczenie jako zmianę motywacji wobec osoby, która cię skrzywdziła: mniejszą chęć unikania jej i mniejszą chęć odegrania się. Ta definicja pomija kilka rzeczy, które ludzie często mylą z przebaczeniem. Przebaczenie nie oznacza usprawiedliwienia czynu, zapomnienia o nim ani uznania, że nie miał znaczenia. Nie wymaga też pogodzenia się. Możesz komuś przebaczyć i nadal trzymać dystans, co często jest rozsądnym wyborem, gdy ta osoba wciąż wyrządza krzywdę.

Ja, inni i sytuacje

W 2005 roku Laura Yamhure Thompson, C. R. Snyder i współpracownicy opublikowali Heartland Forgiveness Scale. Traktuje ona przebaczenie jako dyspozycję, czyli ogólną skłonność, i dzieli je na trzy obszary: przebaczanie sobie, przebaczanie innym ludziom i godzenie się z sytuacjami, nad którymi nikt nie ma kontroli, takimi jak choroba czy pech.

Nasz test wybaczania zapożycza ten trzyczęściowy pomysł, ale 12 stwierdzeń jest naszych, napisanych dla tej strony, więc to narzędzie do autorefleksji, a nie walidowany kwestionariusz. Daje jeden ogólny wynik. Stwierdzenia obejmują wszystkie trzy obszary, na przykład „Z czasem potrafię wybaczyć sobie błędy, które popełniłem/-am”, „Długo noszę w sobie urazę do osób, które mnie skrzywdziły” i „Kiedy życie układa się niesprawiedliwie, z czasem godzę się z tym, czego nie mogę zmienić”. Odpowiadasz na pięciostopniowej skali od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”. Pięć stwierdzeń opisuje przeciwieństwo przebaczania, a zgoda z nimi obniża wynik.

Co robi uraza

W 2001 roku Charlotte vanOyen Witvliet i współpracownicy prosili badanych, żeby pomyśleli o kimś, kto ich skrzywdził. Potem prosili, żeby wyobrazili sobie albo rozpamiętywanie krzywdy i pielęgnowanie urazy, albo reakcję pełną empatii i przebaczenia. Kiedy badani wyobrażali sobie urazę, rosło im tętno, ciśnienie krwi i napięcie mięśni twarzy, a do tego zgłaszali więcej negatywnych uczuć. Przy wyobrażaniu sobie przebaczenia odczyty były spokojniejsze.

Badanie mierzyło krótkie chwile w laboratorium, a nie długoterminowe zdrowie. Pokazuje jednak, że odtwarzanie krzywdy ma fizyczny koszt w chwili, gdy to robisz. Jedno ze stwierdzeń w naszym teście pyta właśnie o to: „Wciąż wracam myślami do sytuacji, w których zostałem/-am źle potraktowany/-a”.

Kiedy przebaczanie może obrócić się przeciwko tobie

Wyższy wynik nie zawsze jest lepszy. W 2011 roku James McNulty przez kilka lat śledził pary nowożeńców. Gdy jedno z małżonków łatwo przebaczało, psychiczna i fizyczna agresja drugiego zwykle trwała dalej, zamiast słabnąć. Przebaczanie bez żadnych konsekwencji może sygnalizować drugiej osobie, że takie zachowanie jest do przyjęcia.

Wysoki wynik mówi więc, że łatwo odpuszczasz krzywdy. To, czy ci to służy, zależy od tego, komu przebaczasz i co ta osoba zrobi dalej. Przebaczenie nigdy nie musi oznaczać trwania w krzywdzącej sytuacji, a jeśli w takiej jesteś, psycholog albo zaufana osoba mogą pomóc ci to przemyśleć.

Jeśli wynik obniżyły ci stwierdzenia o przebaczaniu sobie, test samowspółczucia i wpis o trzech filarach samowspółczucia przyglądają się tej stronie. Jeśli po konflikcie zostaje z tobą głównie złość, zrób test zarządzania złością.