Sens życia: posiadanie sensu i jego poszukiwanie to dwa różne wyniki

Osoba, która mówi, że wciąż szuka tego, o co chodzi w jej życiu, może być w dwóch bardzo różnych miejscach. Może czuć się zagubiona. Może też mieć już jasne poczucie sensu i dalej pytać, bo to pytanie ją ciekawi. Wiele wcześniejszych narzędzi dawało jeden ogólny wynik sensu i nie potrafiło odróżnić tych dwóch osób.

W 2006 roku Michael Steger, Patricia Frazier, Shigehiro Oishi i Matthew Kaler opublikowali Kwestionariusz Sensu Życia (MLQ, Meaning in Life Questionnaire), który mierzy te dwie rzeczy osobno. Nasz test Sens Życia opiera się na nim.

Obecność i poszukiwanie

Obecność sensu to stopień, w jakim czujesz, że twoje życie już ma sens i cel. Poszukiwanie sensu to to, jak aktywnie starasz się ten sens znaleźć albo pogłębić. Nasza wersja ma po pięć stwierdzeń na każdy z tych wymiarów. Do Obecności sensu należą „Rozumiem sens mojego życia” i „Odkryłem/-am satysfakcjonujący cel w moim życiu”. Do Poszukiwania sensu należą „Szukam sensu w moim życiu” i „Szukam celu lub misji w swoim życiu”.

W artykule z 2006 roku oba wyniki okazały się w dużej mierze niezależne. Wiedza o tym, ile ktoś ma sensu, niewiele mówi o tym, jak intensywnie go szuka. Daje to cztery połączenia: osoby, które mają sens i nie szukają, osoby, które go mają i dalej szukają, osoby, którym go brakuje i intensywnie szukają, oraz osoby, którym go brakuje i które nie szukają.

Z czym wiąże się każdy wynik

W badaniach Stegera obecność sensu szła w parze z wyższą satysfakcją z życia, większą liczbą pozytywnych emocji i mniejszą depresją. Poszukiwanie miało słabsze związki z dobrostanem, a w kilku próbach wiązało się z nieco niższym dobrostanem.

Połączenie ma większe znaczenie niż samo poszukiwanie. W 2010 roku Nansook Park, Mihyang Park i Christopher Peterson stwierdzili, że poszukiwanie wiązało się z wyższą satysfakcją z życia u osób, które już miały silne poczucie sensu, a z niższą u tych, które miały go niewiele. Dalsze szukanie z bezpiecznej pozycji wygląda inaczej niż szukanie z powodu braku.

Wiek zmienia proporcje

W 2009 roku Steger, Oishi i Todd Kashdan porównali osoby od późnej nastoletniości do starości. Starsze grupy wiekowe deklarowały więcej obecności sensu i mniej poszukiwania. Najwięcej szukali młodzi dorośli, co pasuje do etapu życia, w którym praca, relacje i przekonania są dopiero wybierane. Wysoki wynik poszukiwania po dwudziestce jest częsty i sam w sobie niewiele mówi o tym, czy coś jest nie tak.

Nasza wersja i twój wynik

Większość z naszych dziesięciu stwierdzeń wiernie oddaje sformułowania Stegera, kilka jest przeredagowanych, a jedno stwierdzenie poszukiwania jest nasze: „Moje poszukiwania sensu życia przyniosły mi wiele satysfakcji”. Oryginał używa siedmiostopniowej skali od „zdecydowanie nieprawdziwe” do „zdecydowanie prawdziwe” i miesza oba rodzaje stwierdzeń. Nasza wersja używa siedmiostopniowej skali od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam” i najpierw pokazuje stwierdzenia dotyczące obecności. Jedno z nich, „Moje życie nie ma wyraźnego celu”, jest punktowane odwrotnie. Z powodu tych zmian twoje wyniki pokazują twój własny wzorzec, ale mogą nie odpowiadać opublikowanym normom.

Czytaj oba wyniki jako parę. Wysoka obecność przy niskim poszukiwaniu zwykle oznacza ugruntowane poczucie sensu. Wysoka obecność przy wysokim poszukiwaniu często opisuje osobę ciekawą świata, która wciąż doprecyzowuje, co jest dla niej ważne. Wysokie poszukiwanie przy niskiej obecności to wzorzec, który badania najczęściej wiążą z cierpieniem psychicznym. Twój wynik nie jest diagnozą, ale jeśli temu wzorcowi towarzyszą tygodnie obniżonego nastroju, porozmawiaj z lekarzem lub psychologiem.

MLQ pyta, czy masz poczucie sensu i czy go szukasz. Starsza tradycja Viktora Frankla pyta bardziej o cele i kierunek, a tę stronę obejmuje test Cel w Życiu. O tym, skąd często bierze się sens, przeczytasz w tekście jak odkryć swoje wartości życiowe.