TIPI: Wielka Piątka w dziesięciu pytaniach i co tracisz w zamian za szybkość

Większość badaczy, którzy mierzą osobowość, korzysta z Wielkiej Piątki: ekstrawersji, ugodowości, sumienności, stabilności emocjonalnej i otwartości na doświadczenia. Dobry kwestionariusz Wielkiej Piątki ma od 40 do 100 lub więcej stwierdzeń. W laboratorium to nie problem, ale w ankiecie, w której osobowość jest jednym z wielu bloków pytań, to za dużo.

W 2003 roku Samuel Gosling, Jason Rentfrow i William Swann opublikowali Dziesięciopozycyjny Inwentarz Osobowości (TIPI) właśnie na taką sytuację. Mierzy wszystkie pięć cech za pomocą dziesięciu pozycji, po dwie na cechę, i zajmuje około minuty. Gosling udostępnił go w domenie publicznej i od tego czasu użyto go w tysiącach badań. Nasz test TIPI korzysta z oryginalnych pozycji.

Jak działają pozycje

Każda pozycja to para przymiotników, a ty oceniasz na skali od 1 do 7, na ile ta para cię opisuje. Każda cecha ma jedną parę skierowaną w jedną stronę i jedną w przeciwną:

• Ekstrawersja: „ekstrawertyczny/-a, entuzjastyczny/-a” i „powściągliwy/-a, cichy/-a”
• Ugodowość: „współczujący/-a, ciepły/-a” i „krytyczny/-a, kłótliwy/-a”
• Sumienność: „niezawodny/-a, zdyscyplinowany/-a” i „niezorganizowany/-a, niedbały/-a”
• Neurotyczność, czyli przeciwieństwo stabilności emocjonalnej: „niespokojny/-a, łatwo wpadający/-a w zdenerwowanie” i „spokojny/-a, stabilny/-a emocjonalnie”
• Otwartość na doświadczenia: „otwarty/-a na nowe doświadczenia, w złożony sposób postrzegający/-a świat” i „konwencjonalny/-a, niekreatywny/-a”

Odwróconą parę przelicza się w przeciwną stronę i uśrednia z pierwszą, więc każda cecha dostaje wynik od 1 do 7.

Co tracisz w zamian za szybkość

Dwie pozycje na cechę nie obejmą jej tak, jak zrobi to dwadzieścia. Sumienność obejmuje na przykład zamiłowanie do porządku, pracowitość i ostrożność. TIPI dotyka ich czterema przymiotnikami i niczym więcej.

W oryginalnym artykule wyniki TIPI nadal dobrze zgadzały się z 44-pozycyjnym kwestionariuszem Wielkiej Piątki, z korelacjami od około 0,65 do 0,87 zależnie od cechy, i były dość stabilne, gdy ludzie wypełniali test ponownie sześć tygodni później. Najsłabiej wypadła otwartość. Wskaźniki spójności wewnętrznej są niskie, czego autorzy się spodziewali: dwie pozycje na cechę wybrano tak, żeby obejmowały różne jej strony, a nie powtarzały to samo.

W praktyce TIPI daje rozsądny, przybliżony szkic. Różnica pół punktu między tobą a znajomą osobą niewiele znaczy. Różnica trzech punktów prawdopodobnie coś znaczy.

Kiedy krótka wersja wystarczy, a kiedy nie

TIPI wystarczy, gdy chcesz szybko rzucić okiem na swój profil albo porównywać swoje wyniki w czasie i możesz za każdym razem wypełniać test w ten sam sposób.

Wybierz dłuższy test, gdy od wyniku zależy jakaś decyzja albo gdy chcesz zobaczyć aspekty w obrębie każdej cechy. Nasz test Wielkiej Piątki ma 50 pozycji i daje stabilniejszy obraz. Jeśli chcesz zobaczyć, jakie miejsce zajmują uczciwość i pokora, zrób test HEXACO, który dodaje szósty czynnik.

Jak czytać swój profil

Nie ma dobrego ani złego profilu Wielkiej Piątki. Niska ekstrawersja nie jest wadą, a wysoka ugodowość nie zawsze jest zaletą, na przykład w negocjacjach. Najciekawsze jest zwykle połączenie: osoba z wysoką otwartością i niską sumiennością często zaczyna wiele projektów, a kończy niewiele, a odwrotny układ opisuje osobę niezawodną, która woli to, co znane.

O tym, co każda cecha oznacza w codziennym życiu, przeczytasz w tekście Wielka Piątka: co tak naprawdę mówi o tobie. Jeśli masz za sobą test oparty na typach i zastanawiasz się, skąd różnice w wynikach, zajrzyj do porównania MBTI i Wielka Piątka: który test osobowości jest lepszy.