GSES vs Rosenberg — Poczucie skuteczności czy samoocena?
GSES (Schwarzer & Jerusalem, 1995) mierzy uogólnione poczucie własnej skuteczności — Twoje przekonanie, że w trudnych sytuacjach poradzisz sobie i osiągniesz cele. Skupia się na "mocy sprawczej" — wierze w zdolność do działania. 10 pytań, skala 1–4.
Skala Rosenberga (RSES, 1965) mierzy globalną samoocenę — ogólne poczucie własnej wartości jako osoby, niezależnie od konkretnych umiejętności. 10 pytań, skala 1–4.
**Kluczowa różnica**: można mieć wysoką samoocenę i niskie poczucie skuteczności ("jestem wartościowym człowiekiem, ale nie wierzę, że poradzę sobie z tą sytuacją"). I odwrotnie — wysokie poczucie skuteczności przy niskiej samoocenie ("dam radę zrobić to zadanie, ale czuję, że jestem oszustem"). W praktyce klinicznej koreluje to ~0.6 — są powiązane, ale nie tożsame.
GSES jest bardziej "operacyjne" (przewiduje wytrwałość, podejmowanie ryzyka, motywację do zmiany). Rosenberg jest bardziej "egzystencjalne" (przewiduje dobrostan, satysfakcję, podatność na depresję).
Kiedy używać: Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności — GSES (10 pytań)
- Chcesz wiedzieć, czy wierzysz, że poradzisz sobie z wyzwaniami
- Stoisz przed dużą zmianą i sprawdzasz swój zasób psychologiczny
- Interesuje Cię motywacja i wytrwałość, nie tylko ogólny dobrostan
Kiedy używać: Skala Samooceny Rosenberga (SES)
- Pytasz o swoją ogólną wartość jako osoby
- Czujesz, że sukcesy nie zmieniają Twojego poczucia własnej wartości
- Interesuje Cię globalny dobrostan i ryzyko depresji
Nie wiesz? Rozwiąż oba testy!