Tarama testi

Tarama testi nedir?

Psikoloji ve tıpta tarama, belirli bir sorunu (depresyon, anksiyete, DEHB (ADHD), yeme bozuklukları) yaşama olasılığı yüksek kişileri hızlı ve düşük maliyetle belirlemeye yarar. Bir tanı değildir — “daha ayrıntılı incelenmeye değer” olanı “muhtemelen sorun yok” olandan ayıran bir eleğe benzer.

Neden tanı değil?

Tanı için şunlar gerekir: klinik görüşme, sürenin değerlendirilmesi, diğer nedenlerin (bedensel nedenler, ilaçlar) dışlanması, işlevselliğin değerlendirilmesi. Bir tarama aracı 5–20 sorudan oluşur — “ICD-10'a göre F32 tanısı” değil, “orta düzeyde depresyon olasılığı” sonucunu verir.

Duyarlılık ve özgüllük

İyi bir taramanın duyarlılığı yüksektir (az sayıda yanlış negatif — sorunu olan hemen herkesi yakalar) ama daha düşük özgüllüğü kabul eder (daha fazla yanlış pozitif — gereğinden fazla şüphelenmenin bedeli, bir vakayı kaçırmaktan daha düşüktür). Bu yüzden PHQ-9 ≥ 10 “bir uzmana danışmayı düşün” demektir, “depresyonun var” demek değildir.

En yaygın olanlar

Depresyon: PHQ-9, PHQ-2 (kısa). Anksiyete: GAD-7, GAD-2. TSSB (PTSD): PCL-5, PC-PTSD-5. Yetişkin DEHB: ASRS-v1.1. Alkol: AUDIT. Tükenmişlik: MBI, OLBI.