Testy plam atramentowych: co kształty w plamie mogą o tobie powiedzieć, a czego nie

Patrz wystarczająco długo na chmurę, a zobaczysz twarz, zwierzę albo statek. W 1921 roku szwajcarski psychiatra Hermann Rorschach wydał książkę opartą na tym nawyku umysłu. Pokazywał pacjentom dziesięć symetrycznych plam atramentowych, pytał, co widzą, i próbował powiązać odpowiedzi z ich osobowością i stanem psychicznym.

Idea, która za tym stoi, to projekcja: kiedy obraz jest niejasny, wypełniasz go tym, co już masz w głowie. Testy zbudowane na tej idei nazywa się testami projekcyjnymi.

Co mówią badania

Od mniej więcej stu lat psychologowie spierają się o to, ile może powiedzieć test Rorschacha. W 2000 roku Scott Lilienfeld, James Wood i Howard Garb przejrzeli dane na temat technik projekcyjnych. Doszli do wniosku, że kilka wskaźników Rorschacha, głównie tych związanych z zaburzeniami myślenia, ma oparcie w danych, a większość popularnych interpretacji go nie ma. Późniejsze systemy oceniania zachowały mniej wskaźników, za to lepiej uzasadnionych, a wśród klinicystów spór trwa nadal.

Dwie rzeczy są powszechnie przyjęte. Po pierwsze, to, jak opisujesz plamę, zależy od wielu rzeczy poza osobowością: od nastroju, słownictwa, zmęczenia, od tego, co rzuciło ci się w oczy po drodze. Po drugie, interpretacja swobodnych odpowiedzi wymaga przeszkolonej osoby i ścisłego systemu oceniania. Test z czterema odpowiedziami do wyboru to nie jest test Rorschacha.

Czym jest nasz test

Nasz test percepcji obrazów korzysta z dziesięciu abstrakcyjnych, symetrycznych obrazów, które stworzyliśmy sami. To nie są plamy Rorschacha. Przy każdym obrazie wybierasz jeden z czterech opisów. Każdy opis należy do jednego z czterech stylów percepcji:

• Orientacja społeczna: zwykle widzisz ludzi, twarze albo grupy
• Twórczość: widzisz ruch, fantastyczne postacie albo nietypowe przedmioty
• Analityczność: zauważasz symetrię, strukturę albo kształty geometryczne
• Emocjonalność: widzisz przyrodę, zwierzęta albo obrazy związane z uczuciami

Wynik pokazuje, jaka część twoich dziesięciu wyborów przypadła na każdy styl. Test nie został zwalidowany i nie jest diagnozą psychologiczną. Traktuj go jako zabawne spojrzenie na to, co najpierw przyciąga twoją uwagę, a nie jako miarę osobowości.

Jak czytać wynik

Jeśli jeden styl wyraźnie dominuje, zastanów się, czy pasuje do tego, jak zauważasz różne rzeczy na co dzień. Ktoś, kto zawsze widzi twarze, może być też osobą, która pierwsza wyczuwa nastrój w pokoju. Ktoś, kto widzi siatki i symetrię, może być osobą, która wyłapuje błąd w arkuszu kalkulacyjnym. Jeśli wynik nie pasuje, bardziej ufaj swojemu codziennemu życiu niż dziesięciu obrazkom.

Równy rozkład na cztery style to częsty wynik. Zwykle oznacza, że obrazy nie pociągnęły cię mocno w żadną stronę.

Twoje wybory mogą się też zmieniać z dnia na dzień. Jeśli za tydzień zrobisz test ponownie i dominujący styl będzie inny, mówi to więcej o teście niż o tobie.

Jeśli chcesz pomiaru, a nie zabawy

Jeśli chcesz poznać swoją osobowość za pomocą kwestionariusza, za którym stoją badania, zrób test Wielkiej Piątki albo TIPI, jeśli masz tylko minutę. O tym, co oznacza pięć cech, przeczytasz w tekście Wielka Piątka: co tak naprawdę mówi o tobie.