Cel w życiu: pytanie Viktora Frankla i skala, która z niego wyrosła

Austriacki psychiatra Viktor Frankl, więzień nazistowskich obozów koncentracyjnych, zauważył, że współwięźniowie, na których coś jeszcze czekało, jakaś osoba albo praca do dokończenia, często wytrzymywali dłużej niż ci, którzy to stracili. Opisał to w książce Man's Search for Meaning, wydanej po raz pierwszy po niemiecku w 1946 roku, i zapożyczył zdanie od Nietzschego: kto ma dlaczego żyć, zniesie prawie każde jak.

Nasz test Cel w Życiu bierze nazwę i punkt wyjścia ze skali, która wyrosła z idei Frankla.

Od logoterapii do kwestionariusza

Frankl nazwał swoje podejście logoterapią, od greckiego słowa logos, które rozumiał jako sens. Jej główna teza mówi, że podstawowym ludzkim dążeniem jest wola sensu. Gdy to dążenie zostaje udaremnione, ludzie popadają w to, co Frankl nazwał próżnią egzystencjalną: nudę, pustkę i poczucie, że nic nie jest warte wysiłku.

W 1964 roku James Crumbaugh i Leonard Maholick przełożyli tę ideę na narzędzie pomiaru, test Purpose in Life (PIL). Ma on 20 pozycji, a każda leży między dwoma przeciwstawnymi określeniami, na przykład życiem, które wydaje się puste, na jednym końcu i życiem pełnym dobrych rzeczy na drugim. Zaznaczasz punkt od 1 do 7 między nimi i otrzymujesz jeden łączny wynik.

O co pyta nasza wersja

Wszystkie 12 stwierdzeń napisaliśmy sami w duchu PIL, więc to narzędzie do autorefleksji, a nie oryginalny ani zwalidowany kwestionariusz. Zamiast dwóch przeciwstawnych określeń widzisz stwierdzenie i siedmiostopniową skalę od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”. Oryginał daje jeden łączny wynik, a my dzielimy stwierdzenia na trzy wyniki po cztery stwierdzenia:

• Poczucie sensu: czy twoje życie wydaje ci się ważne, na przykład „Czuję, że mam głębszy powód, dla którego żyję”.
• Cel życiowy: czy wiesz, dokąd zmierzasz, na przykład „Mam jasno sprecyzowane cele i zadania w życiu”.
• Satysfakcja: jak oceniasz swoje dotychczasowe życie, na przykład „Czuję, że moje dotychczasowe osiągnięcia mają wartość”.

Dwa stwierdzenia są punktowane odwrotnie. Jedno z nich nawiązuje do motywu z oryginalnego PIL: „Jeśli mógłbym/-abym wybrać, wolałbym/-abym się nie urodzić”.

Dlaczego cel w życiu przyciąga tyle uwagi

W 1989 roku Carol Ryff uznała cel w życiu za jeden z sześciu wymiarów dobrostanu psychicznego i od tego czasu bada się jego związki ze zdrowiem. W 2014 roku Patrick Hill i Nicholas Turiano obserwowali kilka tysięcy dorosłych Amerykanów przez ponad dekadę i stwierdzili, że osoby deklarujące silniejsze poczucie celu rzadziej umierały w tym okresie. Badanie pokazuje związek, a nie to, że samo poczucie celu wydłuża życie.

Jak czytać wyniki

Patrz na trzy wyniki razem. Wysoki wynik w skali Cel życiowy przy niskim w skali Satysfakcja często pasuje do pracowitych okresów, gdy wiesz, do czego dążysz, ale to, co masz, jeszcze cię nie zadowala. Wysoka Satysfakcja przy niskim Celu życiowym może opisywać spokojny etap, w którym stare cele są osiągnięte, a nowe jeszcze się nie pojawiły. Frankl opisał trzy źródła sensu: tworzenie czegoś lub dokonanie czynu, przeżywanie czegoś lub kochanie kogoś oraz postawę, jaką człowiek przyjmuje wobec cierpienia, którego nie da się uniknąć. Niski wynik w skali Cel życiowy może skłonić cię do pytania, którego z tych źródeł teraz brakuje.

Twój wynik niczego nie diagnozuje. Jeśli zgadzasz się ze stwierdzeniem o tym, że lepiej byłoby się nie urodzić, albo jeśli poczucie pustki towarzyszy ci od tygodni, porozmawiaj z lekarzem lub psychologiem.

Nowsze badania oddzielają posiadanie sensu od jego poszukiwania, a kwestionariusz Sens Życia (MLQ) mierzy te dwie rzeczy osobno. Jeśli twoją uwagę zwrócił wynik Satysfakcji, Skala Satysfakcji z Życia przygląda się tej ocenie osobno.