Poczucie własnej skuteczności

Czym jest poczucie skuteczności?

Koncepcja wprowadzona przez Alberta Bandurę (1977, 1997) — przekonanie ("ja mogę"), które przewiduje, czy w ogóle podejmiesz działanie i jak długo będziesz przy nim trwać w obliczu trudności. Różni się od samooceny: samoocena to ogólne "jestem wartościowy/-a", skuteczność to konkretne "potrafię to zrobić".

Cztery źródła

Według Bandury, poczucie skuteczności buduje się z czterech źródeł: 1) Doświadczenia mistrzostwa (najsilniejsze — sukcesy przeszłości), 2) Modelowanie społeczne (widzę, że ktoś podobny do mnie sobie poradził), 3) Perswazja społeczna (ktoś mówi "dasz radę"), 4) Stany fizjologiczne (interpretuję pobudzenie jako ekscytację, nie lęk).

Dlaczego ważne?

Wysokie poczucie skuteczności przewiduje wytrwałość, mniejszy lęk testowy, szybsze ozdrowienie po chorobie, więcej prób podjęcia zmiany (rzucenie palenia, dieta). Niskie → wycofanie, prokrastynacja, wczesne poddawanie się.

Jak mierzyć?

GSES (General Self-Efficacy Scale, Schwarzer & Jerusalem 1995) — 10 pozycji, najpowszechniejszy ogólny pomiar. NGSE (New General Self-Efficacy Scale, Chen et al. 2001) — 8 pozycji. Domena-specyficzne: skuteczność akademicka, zdrowotna, zawodowa.