PHQ-9 ve OLBI — Depresyon mu, tükenmişlik mi?
Tükenmişlik ve depresyon pek çok belirtiyi paylaşır — bitkinlik, anhedoni, uyku sorunları, umutsuzluk — ama kapsam bakımından temelden farklıdır. Depresyon hayatın tüm alanlarına yayılır (ilişkiler, hobiler, uyku, öz değer). Tükenmişlik ise genellikle tatilde hafifler ve işe döndüğünde geri gelir.
PHQ-9 (9 madde), son 2 hafta içindeki depresyon şiddetini bağlamdan bağımsız olarak ölçer. 0–27 arası puan, beş şiddet bandı. Kendine zarar verme düşüncelerine dair kritik bir madde içerir (9. soru).
Tükenmişlik testimizin dayandığı OLBI (16 madde) işe özgüdür. İki boyut: tükenme ve işten uzaklaşma.
Ayırt edici soru: Belirtiler 2 haftalık bir tatil boyunca hafifliyor mu? Evet ise — tükenmişlik. Hayır ise — büyük olasılıkla depresyon. İkisinin birlikte görülmesi yaygın ve tehlikelidir (tükenmişlik vakalarının ~%30'u klinik depresyon ölçütlerini de karşılar). PHQ-9'da eşiğin üzerinde bir puan alırsan — mutlaka bir uzmana danış.
Ne zaman kullanılır?: Depresyon taraması — PHQ-9 (9 madde)
- Üzüntü yalnızca işini değil, hayatının tamamını kaplıyor
- Belirtiler hafta sonları/tatilde hafiflemiyor
- Değersizlik ya da kendine zarar verme düşüncelerin var
Ne zaman kullanılır?: Tükenmişlik değerlendirmesi — Oldenburg Tükenmişlik Envanteri
- Belirtiler belirli bir proje/yöneticiyle başladı
- İşten bıkmış durumdasın, ama iş dışında enerjin var
- Müşterilere/hastalara karşı daha önce hiç olmayan bir alaycılık hissediyorsun
Emin değil misin? İki testi de çöz!