Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Czym jest CBT?

Terapia poznawczo-behawioralna (Cognitive Behavioural Therapy) to forma psychoterapii oparta na założeniu, że nasze myśli, emocje i zachowanie są ze sobą powiązane — i że zmiana sposobu myślenia o sytuacji może zmienić emocje i zachowanie. Powstała w latach 60. (Aaron Beck — model poznawczy depresji; Albert Ellis — terapia racjonalno-emocjonalna).

Jak działa?

Identyfikacja zniekształceń poznawczych ("wszystko stracone", "musi mnie nie lubić, bo nie odpisał"), testowanie ich rzetelności ("jakie są dowody?"), eksperymenty behawioralne (sprawdzanie założeń w praktyce), zadania domowe między sesjami. Zwykle 8–20 sesji, krótkoterminowa, strukturalizowana.

Skuteczność

Złoty standard dla większości zaburzeń lękowych, depresji łagodnej i umiarkowanej, OCD, PTSD, zaburzeń odżywiania. Setki RCT i meta-analiz pokazują skuteczność porównywalną z farmakoterapią, z lepszym efektem długoterminowym (mniej nawrotów).

Trzecia fala

Nowsze pochodne: ACT (Acceptance and Commitment Therapy — akceptacja, działanie zgodne z wartościami), DBT (Dialectical Behaviour Therapy — regulacja emocji, dla borderline), MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy — zapobieganie nawrotom depresji).

Online

CBT przez aplikacje (Woebot, MoodGYM) i terapię ekranową ma podobną skuteczność do face-to-face dla łagodnych zaburzeń. Akcept przez NHS i wiele systemów zdrowotnych.