Impulsywność: skala Barratta i trzy sposoby działania zbyt szybko

Wkładasz coś do koszyka w sklepie internetowym tylko po to, żeby zobaczyć cenę, a pięć minut później jest już zapłacone. Albo kończysz zdanie na spotkaniu i od razu wiesz, że lepiej było zachować je dla siebie. Jedno i drugie to impulsywność, ale dwa różne jej rodzaje.

Trzy części według Barratta

Psycholog Ernest Barratt zajmował się pomiarem impulsywności od końca lat 50. Najczęściej używaną dziś wersję, Skalę Impulsywności Barratta (BIS-11), opublikowali w 1995 roku Jim Patton, Matthew Stanford i Barratt. Ma 30 pozycji, a analiza w tym artykule pogrupowała je w trzy szerokie części.

Impulsywność uwagowa to trudność z utrzymaniem uwagi na jednym zadaniu i myśli, które przeskakują z tematu na temat. Impulsywność motoryczna to działanie pod wpływem chwili, zanim wszystko się przemyśli. Impulsywność nieplanowania to skupienie na teraźniejszości kosztem przyszłości, na przykład podejmowanie decyzji i wydawanie pieniędzy bez myślenia o tym, co dalej.

O co pyta nasz test

Nasz test impulsywności (skrócona BIS-11) korzysta z trzech części Barratta, po pięć stwierdzeń w każdej, i daje trzy osobne wyniki. Kilka stwierdzeń jest bliskich pozycjom BIS-11, na przykład „Kupuję rzeczy pod wpływem impulsu”, ale większość napisaliśmy własnymi słowami, więc to narzędzie do autorefleksji oparte na BIS-11, a nie sama BIS-11. Oryginał pyta, jak często każde stwierdzenie cię dotyczy. Nasza wersja używa pięciostopniowej skali od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”.

Inne przykłady: „Moje myśli błądzą podczas ważnych zadań” (uwaga), „Mówię rzeczy bez zastanowienia, a później tego żałuję” (motoryka) i „Rzadko tworzę listy rzeczy do zrobienia” (nieplanowanie). Jedno stwierdzenie w każdej grupie opisuje coś przeciwnego, na przykład „Potrafię skoncentrować się na problemie przez długi czas”, i liczy się je odwrotnie. Wyższy wynik oznacza większą impulsywność.

Więcej niż jedna cecha

Inni badacze dzielą impulsywność jeszcze dalej. W 2001 roku Stephen Whiteside i Donald Lynam zaproponowali cztery osobne cechy: pochopne działanie pod wpływem przykrych emocji, brak namysłu, brak wytrwałości i poszukiwanie wrażeń. Można mieć wysoki wynik w jednej z nich i niski w pozostałych. Osoba, która starannie planuje, może i tak tracić cierpliwość przy długich zadaniach, a osoba, która uwielbia ryzykowne sporty, może ostrożnie obchodzić się z pieniędzmi.

Szybkie działanie bywa też przydatne. W 1990 roku Scott Dickman oddzielił impulsywność dysfunkcjonalną, czyli szybkie działanie, które prowadzi do problemów, od impulsywności funkcjonalnej, czyli szybkiego działania tam, gdzie sytuacja nagradza tempo, i zmierzył je jako dwie różne cechy. Można szybko decydować w kryzysie i mimo to rzadko robić rzeczy, których się potem żałuje.

Jak wykorzystać wynik

Zacznij od najwyższego wyniku. Wysoka impulsywność uwagowa pokrywa się z tym, co opisują dorośli z ADHD, ale ten test nie jest testem przesiewowym w kierunku ADHD. Do tego służy test ADHD u dorosłych (ASRS), a diagnozę może postawić tylko specjalista. Przy wysokiej impulsywności motorycznej często pomagają małe opóźnienia: odczekanie dnia przed zakupem albo kilka oddechów przed odpowiedzią na wiadomość. Wysoką impulsywność nieplanowania często najłatwiej zmienić dzięki zewnętrznej strukturze, takiej jak tygodniowy budżet albo kalendarz.

Impulsywność i samokontrola są ściśle powiązane. Test samokontroli i wpis o samokontroli opartej na nawykach, a nie na sile woli pokazują drugą stronę tego samego problemu. Jeśli twoja impulsywność dotyczy głównie szukania nowych doświadczeń, zrób test poszukiwania wrażeń.