Badanie przesiewowe

Czym jest badanie przesiewowe?

W psychologii i medycynie, badanie przesiewowe (screening) służy szybkiej, taniej identyfikacji osób, u których prawdopodobnie występuje dany problem (depresja, lęk, ADHD, zaburzenia odżywiania). To NIE diagnoza — to sito, które oddziela "warto zbadać dalej" od "prawdopodobnie ok".

Dlaczego nie diagnoza?

Diagnoza wymaga: wywiadu klinicznego, oceny czasu trwania, wykluczenia innych przyczyn (somatycznych, lekowych), oceny funkcjonowania. Test przesiewowy to 5–20 pytań — daje wynik typu "umiarkowane prawdopodobieństwo depresji", nie "diagnoza F32 wg ICD-10".

Czułość vs swoistość

Dobry screening ma wysoką czułość (mało fałszywych ujemnych — łapie prawie wszystkich chorych) ale akceptuje niższą swoistość (więcej fałszywie dodatnich — bo tańszy koszt nadmiernej diagnozy niż przeoczenia). Dlatego PHQ-9 > 10 = "warto skonsultować", nie "masz depresję".

Najpowszechniejsze

Depresja: PHQ-9, PHQ-2 (skrót). Lęk: GAD-7, GAD-2. PTSD: PCL-5, PC-PTSD-5. ADHD u dorosłych: ASRS-v1.1. Alkohol: AUDIT. Wypalenie: MBI, OLBI.